სეპტიკის მონტაჟი და გაშვება: ორმო, ჩამაგრება და პირველი ზამთარი

სწორად შერჩეული ნაგებობაც ცუდად მუშაობს, თუ არასწორად ჩაფლეს. მონტაჟის შეცდომები შერჩევის შეცდომებისგან იმით განსხვავდება, რომ მაშინვე არ ვლინდება და მათი გამოსწორება მხოლოდ კორპუსის ხელახლა ამოღებით შეიძლება. ეტაპებს რიგრიგობით გავივლით — ორმოდან პირველ ზამთრამდე.

ორმო, ფუძე და უკუყრა

ადგილს მიწის სამუშაოების დაწყებამდე ირჩევენ და მას ერთდროულად ოთხი შეზღუდვა განსაზღვრავს: მანძილი სახლიდან კანალიზაციის გამოსასვლელ წერტილამდე, მანძილი წყლის წყარომდე, მიმყვანი მილის დახრილობა და ასენიზაციის მანქანის ყელამდე მისვლის შესაძლებლობა. ბოლო პუნქტი ბოლოს ახსენდებათ, თუმცა პირველი უნდა იყოს: თუ შლანგი ყელამდე ვერ მიწვდება, ჭარბი ლამის ამოტუმბვა ყოველ სერვისზე ცალკე თავსატეხად იქცევა.

ორმოს კორპუსის ზომებზე მარაგით თხრიან, რომ პერიმეტრზე უკუყრისთვის ადგილი დარჩეს. ფუძეს ასწორებენ და ამკვრივებენ — კორპუსი ძირის მთელ ფართობზე უნდა დაეყრდნოს და არა სამ წერტილზე. არათანაბარი დაყრდნობა გადახრას იწვევს, გადახრა კი ვერტიკალურ კორპუსში შიდა ზონების მუშაობას არღვევს: მათი დონეები ვერტიკალურ მდგომარეობაზეა გათვლილი.

უკუყრას ფენა-ფენა აწარმოებენ და ამავე დროს კორპუსს წყლით ავსებენ. აზრი წნევის გათანაბრებაშია: შევსებამდე გარედან შეყრილი გრუნტი კედლებს ერთი მხრიდან აწვება და შეიძლება დააზიანოს კიდეც. შიგნით ჩასხმული წყალი ამ წნევას აწონასწორებს.

ცალკე თემაა შესაყრელი გრუნტი. აბურცვადი გრუნტი გაყინვისას მოცულობას ზრდის და კორპუსს აწვება; პერიმეტრზე უკუყრისთვის ქვიშაა უპირატესი, რომელსაც ასეთი თვისება არ აქვს. მძიმე ტექნიკას კორპუსის თავზე მოედანზე არ უშვებენ არც სამუშაოების დროს და არც შემდეგ.

ჩამაგრება: რატომ ამოაგდებს გრუნტი ცარიელ კორპუსს

მოვლენა, რომელიც შეუძლებლად გამოიყურება, სანამ არ შეხვდები: ჩაფლული კორპუსი გრუნტიდან ზემოთ ამოდის. მიზეზი ამომგდები ძალაა. ჰაერით სავსე და წყალგაჯერებულ გრუნტში ჩაძირული კორპუსი ტივტივას მსგავსად იქცევა: წყალი ცდილობს გამოაგდოს სხეული, რომლის მოცულობასაც თავად დაიკავებდა.

საშიშია ორი სიტუაცია:

✓გრუნტის წყლების საგაზაფხულო მაქსიმუმი — დონე სეზონურ მაქსიმუმამდე იწევს და კორპუსის გარშემო გრუნტი წყალგაჯერებული ხდება;
✓კორპუსის სრული დაცლა — მომსახურების, კონსერვაციის ან ჩამტვირთავი მასალის შეცვლის დროს შიგნით წყლის ნაცვლად ჰაერი რჩება.

სწორედ ამ ორი პირობის თანხვედრა ამოაგდებს ნაგებობას. აქედან ორი პრაქტიკა მოდის. პირველი: გრუნტის წყლების მაღალი დონის დროს კორპუსს ამაგრებენ — ბეტონის ფილაზე ან ანკერებზე, ღვედებით, რომლებიც ამომგდებ ძალაზეა გათვლილი. მეორე, ექსპლუატაციური: კორპუსის სრული დაშრობა ხანგრძლივი დროით არ შეიძლება, ხოლო თუ ეს სამუშაოებისთვის აუცილებელია, უკუყრილ გრუნტსა და გარეთ წყლის დონეს წინასწარ ითვალისწინებენ.

გრუნტის წყლების დონეს სეზონური მაქსიმუმით განსაზღვრავენ და არა იმით, რაც ზაფხულში მშრალ თვეში ჩანს. ერთსა და იმავე ნაკვეთზე ზაფხულისა და გაზაფხულის დონეს შორის სხვაობა ერთ მეტრზე მეტიც კი არის, და ჩამაგრების გადაწყვეტილებას საგაზაფხულო დონის მიხედვით იღებენ.

შეერთებები: მიმყვანი მილი, ვენტილაცია, ელექტრობა

მიმყვანი მილი. იგება ნაგებობის მიმართულებით მუდმივი დახრილობით, საპირისპირო დახრილობებისა და საყრდენებს შორის ჩამოზნექის გარეშე. ლოკალური უკუდახრილობა ის ადგილია, სადაც წყალი გროვდება და საცობი წარმოიქმნება; ზამთარში სწორედ ის იყინება პირველი. მილი გაყინვის სიღრმეს ქვემოთ უნდა იწვეს ან დათბუნებული უნდა იყოს, გრძელ მონაკვეთზე კი გასაწმენდად სარევიზიო ხვრელს ითვალისწინებენ.

ვენტილაცია. ბიოლოგიური გაწმენდა აირებს გამოყოფს და მათ გამოსავალი სჭირდება. ეს სახლის შიდა კანალიზაციასთან ერთად მუშაობს: სახურავზე გამოყვანილი ვენტილაციის სვეტი უზრუნველყოფს ჰაერის მოძრაობას სისტემაში. გაუმართავი ვენტილაცია იმ სუნის ყველაზე ხშირი მიზეზია, რომელსაც ნაგებობას აბრალებენ. სიხშირით მეორე მიზეზი კი ნაგებობას საერთოდ არ უკავშირდება: სახლში იშვიათად გამოყენებული ტრაპის გამშრალი ჰიდროსაკეტი კანალიზაციიდან ჰაერს ოთახში უშვებს.

ელექტრობა. კომპრესორს მუდმივი კვება სჭირდება, კაბელს კი დამცავ მილში ატარებენ, გრუნტის დაჯდომის მარაგით. დამცავი მოწყობილობის მქონე ცალკე ხაზი სჯობს ქუჩაში დამაგრძელებელში ჩართვას: აერაციის გაჩერება როზეტის გამორთვის გამო უფრო ძვირი ჯდება, ვიდრე თავად ხაზი.

გაწმენდილი წყლის ჩაშვება. თვითდინებითი ვარიანტი მოითხოვს, რომ მიმღები გამოსასვლელ წერტილზე დაბლა იყოს ტრასის მთელ სიგრძეზე. თუ ეს პირობა არ სრულდება, გამოიყენება იძულებითი ჩაშვება ტუმბოთი — და მაშინ სქემაში ჩნდება კიდევ ერთი კვანძი, რომელიც ელექტროენერგიაზეა დამოკიდებული.

ექსპლუატაციაში შეყვანა და პირველი კვირეები

მონტაჟის შემდეგ ნაგებობა ჩამდინარე წყლის გაწმენდას მყისვე არ იწყებს: აქტიურ ლამს გამოზრდა სჭირდება. სრულფასოვანი ბიოლოგიური თანასაზოგადოება კვირეებში ყალიბდება და არა დღეებში, ამ ხნის განმავლობაში კი განსაკუთრებული წესები მოქმედებს.

✓კორპუსს წყლით ავსებენ და აერაციას ჩამდინარე წყლის მიწოდებამდე რთავენ, და არა მასთან ერთად.
✓დატვირთვას თანდათან ზრდიან; ნაგებობის საანგარიშო გაწმენდის ხარისხზე გასვლას გამოსასვლელზე წყლით ამოწმებენ და არა კალენდრით.
✓პირველ კვირეებში ქიმიას კანალიზაციაში საერთოდ არ ასხამენ: ახალგაზრდა ლამი მოწიფულზე უფრო მგრძნობიარეა.
✓გამოსასვლელზე წყლის გამჭვირვალობა პირველ თვეში მთავარი ხელმისაწვდომი მაჩვენებელია. სიმღვრივე და მოყავისფრო ელფერი ნიშნავს, რომ პროცესი ჯერ არ დამდგარა ან დატვირთვა ბიომასაზე უფრო სწრაფად გაიზარდა.
✓ნაგებობის დასახლება სხვა, უკვე მომუშავე ნაგებობის ლამით გაშვებას აჩქარებს, მაგრამ საჭიროა, რომ წყარო ჯანმრთელი იყოს.

ხანგრძლივი უქმად დგომის შემდეგ გაშვება იმავე წესებით მიმდინარეობს. თვეების განმავლობაში დატვირთვის გარეშე მდგარი ნაგებობა არსებითად ახალი გაშვებაა: ლამი იქ ამოწყდა და ხელახლა უნდა გამოიზარდოს.

პირველი ზამთარი და კონსერვაცია

ნაგებობა სხვადასხვაგვარად იზამთრებს იმის მიხედვით, ცხოვრობენ სახლში თუ არა.

	მუდმივად დასახლებული სახლი	ზამთარში დაუსახლებელი სახლი
აერაცია	მუშაობს უწყვეტად	ჩერდება, კომპრესორს თბილო ადგილას გადააქვთ
წყლის დონე კორპუსში	სამუშაო	რჩება, სრულად არ შრება
მიმყვანი მილი	ჩამდინარე წყლის სითბო გაყინვის საშუალებას არ იძლევა	იცლება, მოწმდება დახრილობა
მთავარი რისკი	დენის ხანგრძლივი გათიშვა	ცარიელი კორპუსის ამოტივტივება გაზაფხულზე
გაზაფხულზე	არაფერი	ახალი გაშვება: ლამს გამოზრდა სჭირდება

საყოფაცხოვრებო ჩამდინარე წყლის სითბო ის ფაქტორია, რომელსაც არასათანადოდ აფასებენ: მუდმივად დასახლებულ სახლში ის გაყინვისგან იცავს როგორც მილს, ისე კორპუსის შიგთავსს. როგორც კი ჩამდინარე წყლის მოდინება შეწყდება, ეს დაცვა ქრება და დათბუნება სავალდებულო ხდება.

შემდეგი ნაბიჯები

მონტაჟამდე გაიარეთ ეს სია:

✓გრუნტის წყლების დონე სეზონურ მაქსიმუმზე და ჩამაგრების გადაწყვეტილება;
✓გრუნტის ტიპი და უკუყრილი გრუნტის მასალა;
✓მიმყვანი მილის დახრილობა და მისი ჩაწყობის სიღრმე გაყინვის სიღრმესთან მიმართებით;
✓სახლში კანალიზაციის სვეტების მომუშავე ვენტილაცია;
✓ელექტროკვების ცალკე ხაზი დაცვით;
✓გაწმენდილი წყლის მიმღების სიმაღლე გამოსასვლელ წერტილთან შედარებით — სწორედ ამაზეა დამოკიდებული, საჭიროა თუ არა ტუმბო;
✓ასენიზაციის მანქანის მისასვლელი და შლანგის სიგრძე ყელამდე.

სახლის სეპტიკების რიგის მონტაჟი, გაშვება და სერვისი საქართველოში ხორციელდება. თუ ნაგებობა ჯერ არჩეული არ არის, თანმიმდევრობა ჩვეულებრივის საპირისპიროა: ჯერ ნაკვეთის მონაცემები და ცხოვრების რეჟიმი, შემდეგ მოდელი — ვარიანტების ნახევარს გრუნტის წყლების დონე და წყლის მიმღები აცილებს და არა წარმადობა.