ურეაგენტო ფილტრაცია არის საფეხური, რომელზეც გახსნილი რკინა, მანგანუმი და გოგირდწყალბადი უხსნად ფორმაში გადადის და მარცვლოვანი საფილტრი მასალის სისქეში ჩერდება. მჟანგავი გარედან არ დოზირდება: მის როლს თავად წყალში გახსნილი ჟანგბადი ასრულებს, საფილტრი მასალა კი დაჟანგვის კატალიზატორია.
პრინციპი
დანადგარი არის მინაბოჭკოვანი ბალონი შიგნიდან პოლიეთილენის ლამინაციით, შევსებული მარცვლოვანი საფილტრი მასალით; მის ქვეშ დევს დამჭერი ხრეშის ფენა და სადრენაჟო-გამანაწილებელი სისტემა, ზემოდან კი მართვის სარქველი დგას. სამუშაო რეჟიმში წყალი ზემოდან ქვემოთ მიემართება, ფენას გაივლის და ქვედა დრენაჟით გაწმენდილი გამოდის. ბალონის შიგნით მოძრავი ნაწილები საერთოდ არ არის: დანადგარის ერთადერთი მექანიზმი სარქველია, რომელიც ნაკადებს გადართავს.
საფეხურის ამოცანა ორმაგია, და სწორედ ამით განსხვავდება ის ჩვეულებრივი მექანიკური ფილტრისგან. სანამ რკინა გახსნილ ორვალენტიან ფორმაშია, წყალში ნაწილაკები საერთოდ არ არის — არის იონები, და ისინი ნებისმიერ მარცვლოვან ფენას შეუფერხებლად გაივლიან. ამიტომ ნივთიერება ჯერ უნდა დაიჟანგოს და მხოლოდ შემდეგ შეჩერდეს. კატალიზური მასალა ორივე ფუნქციას აერთიანებს: მის ზედაპირზე მიმდინარეობს დაჟანგვა, წარმოქმნილი უხსნადი ნალექი კი ფენის სისქეში რჩება.
მჟანგავია თავად წყალში გახსნილი ჟანგბადი, დაჟანგვის სიჩქარე კი მის შემცველობასა და pH-ზეა დამოკიდებული. აქედან გამომდინარეობს გამოყენების პირდაპირი საზღვარი: რკინის მაღალი შემცველობისას ან ჟანგბადის დეფიციტისას — სწორედ ასე გამოიყურება ღრმა ჭაბურღილის წყალი — გახსნილი ჟანგბადი არ ჰყოფნის და ფილტრის წინ აერაციას დგამენ. ასეთ სქემაში ის გაუმჯობესება კი არ არის, არამედ მუშაობის პირობა.
დაგროვილი ნალექი უკუგარეცხვით ცილდება: სარქველი ნაკადს ქვემოდან ზემოთ მიმართავს, მასალის ფენა ფართოვდება, მარცვლები მოძრაობაში მოდის და შეკავებული დრენაჟში გაედინება. გასარეცხი წყლის ხარჯს ბალონის განივკვეთის ფართობი განსაზღვრავს და არა დანადგარის წარმადობა, და ის სამუშაო ხარჯს მკვეთრად აღემატება. ეს მოთხოვნა წყაროს მიმართ ისმის და არა აღჭურვილობის, და სწორედ ის რჩება ყველაზე ხშირად გაუთვალისწინებელი.
მართვის სარქველი განსაზღვრავს, ვინ და როდის იწყებს გარეცხვას. ავტომატური ითვლის ტაიმერით ან ფაქტობრივი ხარჯით, თუ წყლის მრიცხველი აქვს; ხელით მართვადს ოპერატორი გადართავს. ფილტრატის ხარისხზე სარქველის ტიპი პირდაპირ არ მოქმედებს — ის მოქმედებს იმაზე, გაკეთდება თუ არა გარეცხვა დროულად. ხელით მართვადი ელექტროკვებაზე არ არის დამოკიდებული და უფრო იაფია, მაგრამ მოითხოვს რეგლამენტს და ადამიანს, რომელიც მას იცავს.
პრინციპი
ჭაბურღილიდან გამჭვირვალე წყალი, რომელიც ვედროში ნახევარ საათში მოწითალოვდება, ცუდი ფილტრის კი არა, იმის ნიშანია, რომ დაჟანგვა უკვე მის შემდეგ მიმდინარეობს. სანამ რკინა გახსნილია, დასაჭერი არაფერია: საფილტრი მასალა ნაწილაკებთან მუშაობს, ნაწილაკები კი ჯერ არ არსებობს. ნალექი ვედროში, ავზში ან მილსადენში წარმოიქმნება — იქ, სადაც წყალი ჟანგბადის აღებას ასწრებს. სწორედ ამიტომ ჩვეულებრივი მექანიკური ფილტრი ასეთ სიტუაციაში საერთოდ არ შველის, რაოდენ წვრილიც არ უნდა გახადონ მისი გაწმენდის სიწვრილე.
რკინა და მანგანუმი განსხვავებულ პირობებს მოითხოვს, თუმცა ერთსა და იმავე საფეხურზე ცილდება. რკინა ჟანგბადით უკვე დაახლოებით 7 pH-ზე იჟანგება, მანგანუმი — შესამჩნევად მაღალზე, და პრაქტიკაში მისი მოცილება 8-ის რიგის pH-დან იწყებს მუშაობას. აქედან მოდის ხშირი შედეგი, რომელიც გაუმართაობას ჰგავს: რკინა წავიდა, მანგანუმი დარჩა. დამნაშავე მასალა კი არა, გაუსწორებელი pH-ია, და ეს ფილტრის წინ ტუტის დოზირებით იკურნება და არა დანადგარის უფრო მსხვილით შეცვლით.
დანადგარის წარმადობას ბალონის განივკვეთის ფართობი განსაზღვრავს და არა სარქველზე მითითებული ციფრი. სარქველი ხარჯს ზემოდან ზღუდავს, მაგრამ განმსაზღვრელი სიდიდე ფილტრაციის სიჩქარეა, ანუ ხარჯი გაყოფილი ფართობზე. მისი გადაჭარბებისას წყალი ფენას იმაზე სწრაფად გაივლის, ვიდრე ნალექის დათმობას ასწრებს, და სიმღვრივე ფილტრატში გაიპარება. ამიტომ მახასიათებლებში მითითებული «სარქველის წარმადობა» ზედა ზღვარია და არა სამუშაო წერტილი, და ტიპზომის შერჩევა მხოლოდ მასზე დაყრდნობით არ შეიძლება.
პრაქტიკა
საფეხური ჭაბურღილის წყლის ყველაზე გავრცელებულ გადახრათა ერთობლიობას ერთბაშად ხურავს: რკინა, მანგანუმი, გოგირდწყალბადი, სიმღვრივე და რკინასთან დაკავშირებული ფერადობა. თითოეულ მაჩვენებელზე ცალკე აპარატის დადგმა საჭირო არ არის — ზომიერი კონცენტრაციებისას ეს ყველაფერი ერთ ჩამტვირთავზე ცილდება.
რეაგენტები არ დოზირდება და ობიექტზე არ ინახება. საექსპლუატაციო მუხლებიდან რჩება გასარეცხი წყალი, სარქველის ელექტროენერგია და მასალის პერიოდული შეცვლა; მარილის მეურნეობა, როგორიც იონმიმოცვლას სჭირდება, აქ საერთოდ არ არის.
დანადგარი წყლის მარილშემცველობას არ ცვლის. მის შემდეგ წყალი ისეთივე მყარი და ისეთივე მინერალიზებული რჩება, როგორიც მოვიდა: ფილტრაცია სიმღვრივისა და დასაჟანგი მინარევების ამოცანას წყვეტს, მაგრამ არა მარილოვანი შედგენილობისას.
საფეხური იცავს ყველაფერს, რაც მის შემდეგ დგას. იონმიმოცვლითი ფისი, მემბრანული ელემენტები და ულტრაიისფერი კამერა რკინისა და შეწონილი ნივთიერებებისგან უფრო ადრე მწყობრიდან გამოდის, ვიდრე რესურსს ამოწურავს, მათი აღდგენის ღირებულება კი საფილტრი მასალის ღირებულებას ვერ შეედრება.
დანადგარი სტანდარტული კვანძებისგან იკრიბება — ბალონი, ჩამტვირთავი, Runxin-ის სარქველი — და კონკრეტულ ხარჯსა და მიერთებაზე მორგებული შესრულებით მოდის. ჩვენ მას არ ვაწარმოებთ: ჩვენი წილი სამუშაოა ანალიზი, ფილტრაციის სიჩქარისა და ჩამტვირთავის მოცულობის გაანგარიშება, ბალონისა და სარქველის შერჩევა, მოწოდება, გაშვება და შემდგომი სერვისი.
საზღვრები
პრაქტიკა
მაგალითები ტიპურია: ეს ობიექტების ანგარიშები არაა.
სქემა
ურეაგენტო ფილტრაცია დამოუკიდებელი საფეხური იშვიათად არის. მის წინ დგამენ უხეში გაწმენდის ბადისებრ ფილტრს — ის ქვიშასა და ჟანგს აცილებს, რომლებისგანაც მართვის სარქველი ზიანდება, — დანარჩენი წინასწარი მომზადების შემადგენლობას კი ანალიზი განსაზღვრავს: აერაცია ჟანგბადის უკმარისობისას ან მაღალი რკინისას, pH-ის კორექცია მანგანუმის არსებობისას.
ფილტრის შემდეგ მოდის ის საფეხურები, რომლებსაც ის იცავს: დარბილება, უკუოსმოსი, ულტრაიისფერი. თანმიმდევრობა აქ გადანაცვლებას არ ითმენს — იონმიმოცვლითი ფისი და მემბრანული ელემენტები რკინასა და შეწონილ ნივთიერებებს თავს იბრალებენ და ნაადრევად გამოდიან მწყობრიდან, ულტრაიისფერი ლამპა კი მოქმედებას კარგავს სიმღვრივის გამო, რომელიც გამოსხივებას შთანთქავს.
უკუგარეცხვის ხაზი სქემის ნაწილად განიხილება და არა დამხმარე ჩამდინარედ. მისთვის ხარჯს ანგარიშობენ, შესაბამისი დიამეტრის მილსადენს ითვალისწინებენ და ჩაშვების წერტილს ირჩევენ; გასარეცხი წყალი შეკავებულ ნალექს ატარებს და დგომის გარეშე ბრუნვით წყალმომარაგების სისტემაში არ ბრუნდება.
უწყვეტი წყალაღების ობიექტებზე ერთი დანადგარი გარეცხვის დროს მიწოდებას წყვეტს. ეს ან ფილტრის შემდეგ დამგროვებელი ავზით იხსნება, ან ორი ბალონით, რომლებიც მორიგეობით მუშაობს; მათ შორის არჩევანი ხარჯის, ადგილისა და შეფერხების დასაშვებობის საკითხია და სქემის ეტაპზე წყდება.
სქემა
ექსპლუატაცია
ენერგია
დანადგარის საკუთარი მოხმარება მცირეა: ელექტროენერგიას მხოლოდ მართვის სარქველის ამძრავი ხარჯავს, რომელიც დღეში წუთებს მუშაობს, ხელით მართვად შესრულებას კი კვება საერთოდ არ სჭირდება. მნიშვნელოვანი საექსპლუატაციო მუხლი აქ სხვაა — უკუგარეცხვის წყალი. ტიპზომისა და გარეცხვების სიხშირის მიხედვით ის გატარებული მოცულობის რამდენიმე პროცენტიდან მეათედამდე შეადგენს, და წყაროს შეზღუდული დებიტის მქონე ობიექტებზე სწორედ ეს ხარჯი განსაზღვრავს სქემას.
სახარჯი მასალები
რა მიდის ჩაშვებაში
მოცილებული გასარეცხ წყალთან ერთად მიდის: ეს არის რკინისა და მანგანუმის ჰიდროქსიდების ნალექი, შეკავებული შეწონილი ნივთიერებები და ცვეთილი ჩამტვირთავის ნაწილი. გასარეცხი წყალი მღვრიე და შეფერილია და ზალპურად ჩაედინება — მოკლე დროში დრენაჟში მიდის მოცულობა, რომელიც სამუშაო ხარჯს მრავალჯერ აღემატება. იმ ობიექტებზე, სადაც ჩაშვება სეპტიკში ან ფილტრაციის ველზე მიდის, ეს ცალკე გაითვალისწინება: ზალპური ჩაშვება სეპტიკში ნალექს არევს და სქემაში შემდგომ გაიტანს. ნალექი ტოქსიკური არ არის, მაგრამ მოცულობითა და სიმღვრივით ის ან ცალკე ჩაშვების წერტილს მოითხოვს, ან მიმღებ ჭას დაწმენდით.
შერჩევა
რას ვითვალისწინებთ
რით სრულდება შეცდომა
შერჩევა
კითხვები
იმიტომ, რომ ჭაბურღილის წყალში რკინა გახსნილია და არა შეწონილი. ასეთი სახით ის ნებისმიერ მარცვლოვან ჩამტვირთავსა და ნებისმიერ კარტრიჯს გაივლის: ნაწილაკები, რომელთა შეჩერებაც შეიძლებოდა, ჯერ არ არსებობს. ნალექი მოგვიანებით წარმოიქმნება, როცა წყალი ჟანგბადს იღებს — ავზში, ვედროში, მილსადენში. საფეხურის ამოცანა სწორედ ისაა, რომ დაჟანგვა ფილტრის შიგნით მოხდეს და არა მის შემდეგ, და ეს კატალიზური მასალით წყდება, საჭიროებისას მის წინ აერაციით.
ფილტრატის ხარისხით — არაფრით, სანამ გარეცხვა დროულად კეთდება. განსხვავება იმაშია, ვინ აგებს ამაზე პასუხს. ავტომატური სარქველი თავად ითვლის, ტაიმერით ან წყლის მრიცხველით, და ადამიანის ყოფნაზე არ არის დამოკიდებული; ხელით მართვადი უფრო იაფია და ელექტროკვების გარეშე მუშაობს, მაგრამ გამოტოვებული გარეცხვა ჩამტვირთავს შეუქცევადად აუარესებს — დალექილი ფენა საწყის მდგომარეობამდე ზედიზედ რამდენიმე გარეცხვითაც კი არ აღდგება. ხელით მართვად შესრულებას აზრი აქვს იქ, სადაც ხარჯი პროგნოზირებადია და მომსახურება რეგლამენტით მიდის.
კატალიზური მასალების ვადა წლებით იზომება და განისაზღვრება არა კალენდრით, არამედ მუშაობის პირობებით: მარცვლების ცვეთით გარეცხვებისას, რკინითა და მანგანუმით ფაქტობრივი დატვირთვით, გარეცხვების სისრულით. ზღვართან მიახლოება წინასწარ ჩანს — გარეცხვები ხშირდება, წნევის ვარდნა იზრდება, ფილტრატის ხარისხი კი იმავე რეჟიმზე რყევას იწყებს. სწორედ ამ ნიშნებით გეგმავენ შეცვლას და არა მომხმარებელთან წყლის გაუარესებას ელოდებიან.
არა. კალციუმი და მაგნიუმი ჩამტვირთავს უცვლელად გაივლის, და ქვაბქვა ფილტრაციის შემდეგ იგივე რჩება. სიხისტე იონმიმოცვლით ან უკუოსმოსით ცილდება, და ეს ცალკე საფეხურია, რომელიც ფილტრის შემდეგ იდგმება და არა მის ნაცვლად. ერთის მეორეთი ჩანაცვლება ხშირი მიზეზია სიტუაციისა, როცა წყალი გამჭვირვალე გახდა, ჩაიდანი კი კვლავ იფარება.
გარეცხვის ხარჯს ბალონის განივკვეთის ფართობი განსაზღვრავს და ის დანადგარის სამუშაო ხარჯს რამდენჯერმე აღემატება; გარეცხვა ათი წუთიდან ნახევარ საათამდე გრძელდება. გატარებულ მოცულობაზე გადაანგარიშებით ეს რამდენიმე პროცენტიდან მეათედამდეა — ციფრი ტიპზომაზეა დამოკიდებული და იმაზე, რამდენად ხშირად უწევს ჩამტვირთავს გარეცხვა ამ შედგენილობის წყალზე. მოთხოვნა წყაროს მიმართ ისმის: ჭაბურღილი ვალდებულია ეს ხარჯი მისცეს, თორემ გარეცხვა არასრული გამოვა.
შეიძლება, თუ წყალში გახსნილი ჟანგბადი მთელი რკინისა და მანგანუმის დაჟანგვას ჰყოფნის, მათი შემცველობა კი ზომიერია. ეს ანალიზით წყდება და არა ზოგადი წესით: ღრმა ჭაბურღილის წყალში ჟანგბადი, როგორც წესი, თითქმის საერთოდ არ არის. როცა ის არ ჰყოფნის, კატალიზური მასალა სრული ძალით ვერ მუშაობს, რკინის ნაწილი გაივლის და უკვე ფილტრის მიღმა ილექება, გარეცხვები კი ხშირდება შედეგის გაუმჯობესების გარეშე.
მოგვიყევით ობიექტის შესახებ — ინჟინერი სამუშაო დღის განმავლობაში მოამზადებს სქემის გაანგარიშებას, სპეციფიკაციასა და კომერციულ შეთავაზებას.