PANTEX — კოაგულანტებისა და რეაგენტული გადაწყვეტების მიმართულება წყლისა და ჩამდინარე წყლების გაწმენდის რეაგენტული საფეხურისთვის. რეაგენტი დოზირდება გამოყოფამდე, წვრილდისპერსიულ შეწონილსა და კოლოიდებს ფანტელებად აქცევს და ამით განსაზღვრავს, რა მიაღწევს დამლექს, ფლოტატორს, ფილტრს ან მემბრანას.
დაბინძურების ნაწილს ვერც მექანიკური ფილტრაცია აცილებს და ვერც ბიოლოგიური საფეხური: წვრილდისპერსიული შეწონილი, კოლოიდები, ემულგირებული ცხიმები და ზეთები, ფოსფატები, ფერადობა და ორგანიკის ნაწილი ჩვეულებრივ დამლექებსა და ფილტრებს გაივლის და წყალში დიდხანს რჩება. მათ რეაგენტული დამუშავება აცილებს — კოაგულაცია მდგრადობას უკარგავს წვრილ ნაწილაკებსა და კოლოიდებს, რომლებიც თავისთავად ცუდად ილექება და ცუდად იფილტრება, რის შემდეგაც დაბინძურება უფრო მსხვილ ფანტელებად ერთიანდება და დალექვით, ფლოტაციით ან ფილტრაციით გამოიყოფა.
PANTEX მუშავდება როგორც ხაზი, რომელიც წყლის ფაქტობრივი შედგენილობის, ტექნოლოგიური სქემისა და საჭირო შედეგის მიხედვით შეირჩევა და არა ერთნაირად გამოიყენება ყველა ობიექტზე. მიმართულება მოიცავს ბუნებრივ წყალსა და წყალმომზადებას, საყოფაცხოვრებო და სამრეწველო ჩამდინარეს, ბრუნვით წყალმომარაგებას და წყლის წინასწარ მომზადებას მემბრანულ სისტემებამდე. რეაგენტი აქ ფასდება არა მხოლოდ დაწმენდით, არამედ იმითაც, რა რჩება მომდევნო საფეხურს.
კოაგულაცია წყალგაწმენდის საბაზისო პროცესია და ამოცანა ვიწრო აქვს: ის, რაც ცუდად ილექება და ცუდად იფილტრება, გამოსაყოფად ვარგის ფორმაში გადაიყვანოს. ამ საფეხურის გარეშე მრავალი სქემა არამდგრადად მუშაობს — ფლოტატორი უარესად აცილებს ცხიმებსა და შეწონილს, ფილტრები უფრო სწრაფად იჭედება, მემბრანები ვადაზე ადრე ბინძურდება, ბიოლოგიური გაწმენდის შემდეგ სიმღვრივე რჩება, გამოსასვლელზე კი ფერადობა ან ნარჩენი ორგანიკა.
საპირისპირო საზღვარი იმავე სიმკვეთრისაა: კოაგულანტი ტექნოლოგიურ სქემას არ ანაცვლებს. გახსნილი ორგანიკა ფლოტატორის შემდეგაც შეიძლება დარჩეს და ბიოლოგიური ან სხვა დამუშავება მოითხოვოს, და რეაგენტული საფეხური აქ დატვირთვის ნაწილს იღებს და არა მთელს. აქედან მოდის არჩევის წესიც: რეაგენტი ფასდება იმით, რას უტოვებს მომდევნო საფეხურს და არა მხოლოდ დამუშავებული სინჯის გამჭვირვალობით.
რეაგენტული დამუშავების ეკოლოგიურობა აქ შესამოწმებელ სიდიდეთა კონკრეტულ ნაკრებს ნიშნავს და არა ზოგად თვისებას. მხედველობაში მიიღება, როგორი ნალექი წარმოიქმნება და რამდენად მდგრადია ის, რა მარილოვანი დატვირთვა რჩება წყალში, როგორ მოქმედებს რეაგენტი pH-სა და მემბრანებზე, დასაშვებია თუ არა ის წყლის განმეორებითი გამოყენების სისტემებში, არ აუარესებს თუ არა მომდევნო საფეხურების მუშაობას და როგორ იქნება ნალექის მართვა ორგანიზებული.
უხეში შერჩევა — ერთი ჩვეული კოაგულანტი, ერთი ტიპური დოზა, პროცესის მინიმალური მორგება — რთულ ჩამდინარეზე სწორედ ამავე ჩამონათვალს აწყდება. ჩნდება რეაგენტის ჭარბი ხარჯი და ნალექის ჭარბი მოცულობა, ფანტელები არამდგრადი ხდება, გამოყოფა უარესდება, სიმღვრივე რჩება, pH-ის ცვლილებისას პროცესი ირღვევა, მემბრანები რეაგენტული საფეხურის შემდეგ უარესად მუშაობს, საექსპლუატაციო ხარჯები კი იზრდება.
ფლოტატორი მაშინაა ეფექტიანი, როცა დაბინძურების ფანტელებად შეკრება და ჰაერის მიკრობუშტებით ზედაპირზე ამოტანა ხერხდება, კოაგულაცია კი მასზე მისულ ნაკადს საწყის მდგომარეობას უსაზღვრავს. არასწორად მორგებული რეაგენტული საფეხურისას ცხიმები წყალში რჩება, წვრილი შეწონილი არ ამოდის, ქაფი არამდგრადია, ნალექი ცუდად გამოიყოფა, ფლოტატორის შემდეგ სიმღვრივე რჩება, ბიოლოგიურ გაწმენდაზე დატვირთვა კი მაღალი რჩება.
რესტორნებზე, სამზარეულოებზე, რძისა და კვების წარმოებებზე ეს კავშირი უფრო მკვეთრად ჩანს: ცხიმები, ცილები, ლაქტოზა, ნედლეულის ნარჩენები, სარეცხი საშუალებები და მაღალი ორგანული დატვირთვა შემდგომ ბიოლოგიას გადატვირთავს. კოაგულაცია ასეთ სქემებში ერთდროულად რამდენიმე ამოცანას წყვეტს — ცხიმების მოცილებას, ცილების ნაწილობრივ მოცილებას, შეწონილი ნივთიერებების შემცირებას, ფლოტაციისთვის მომზადებას და ბიოლოგიური საფეხურის დატვირთვის ნაწილის მოხსნას.
მემბრანული სისტემები მგრძნობიარეა შეწონილი ნივთიერებების, კოლოიდების, ორგანიკის, რკინის, მანგანუმის, ცხიმოვანი დაბინძურების, ბიოლოგიური დაფარვისა და არამდგრადი სიმღვრივის მიმართ. არასწორად შერჩეული წინასწარი გაწმენდისას მემბრანები უფრო სწრაფად ბინძურდება, იზრდება წნევის ვარდნა, ხშირდება რეცხვები და მცირდება ელემენტების სამსახურის ვადა. რეაგენტული საფეხური აქ მემბრანამდე დაბინძურების შემცირებაზე მუშაობს — ულტრაფილტრაციამდე, ნანოფილტრაციამდე ან უკუოსმოსამდე.
ბრუნვით წყალმომარაგებაში იგივე ამოცანა ციკლში შესვლისას წყდება. ავტოსამრეცხაოების ჩამდინარეში არის ქვიშა, თიხა, წვრილი შეწონილი, ნავთობპროდუქტები, სარეცხი საშუალებები, ზეპირაქტიური ნივთიერებები და ემულგირებული დაბინძურება, სამრეცხაოების ჩამდინარეში — ბუსუსი, მიკრობოჭკოები, ორგანიკა და ცვალებადი pH. მხოლოდ დალექვით ასეთი წყალი ბრუნვაში არ ბრუნდება: საჭიროა სიმღვრივის შემცირება, ემულგირებული დაბინძურების გამოყოფა და ფილტრაციული საფეხურის დაცვა.
კოაგულანტის შერჩევა თეორიულად არ კეთდება: ჩამდინარის ტიპის ცოდნისასაც კი ფაქტობრივი წყალი საცნობარო წყლისგან განსხვავდება. საცდელი დალექვა რეალურ სინჯზე აჩვენებს, რომელი რეაგენტი მუშაობს, რა დოზაა საჭირო, სჭირდება თუ არა pH-ის კორექცია, როგორი ფანტელები წარმოიქმნება, რამდენად სწრაფად ილექება ან ფლოტირდება ისინი, რამდენი სიმღვრივე რჩება, რამდენი ნალექი წარმოიქმნება და როგორ მოიქცევა წყალი მომდევნო საფეხურზე.
რთულ ობიექტებზე ლაბორატორიულ შერჩევას ობიექტის საკუთარ წყალზე ჩატარებული პილოტი მოსდევს. პილოტში კონტროლდება სიმღვრივის შემცირება, შეწონილი ნივთიერებებისა და ცხიმების მოცილება, ქჟმ-ის ცვლილება, ფანტელების ხარისხი და ნალექის მდგრადობა, ფლოტატორისა და ფილტრების მუშაობა, გავლენა მემბრანულ სისტემაზე, რეაგენტის ხარჯი და წარმოქმნილი ნალექის მოცულობა. მასშტაბირება ამ დაკვირვებებს ეყრდნობა და არა გაცხადებულ თვისებებს.
PANTEX — SOLVIA-ს საკუთარი ტექნოლოგიური შემუშავება კოაგულანტებისა და რეაგენტული გადაწყვეტების სფეროში წყლისა და ჩამდინარე წყლების გასაწმენდად; პლატფორმა ვითარდება ფიზიკურ-ქიმიური გაწმენდის, DAF-ფლოტაციის, ბრუნვითი წყალმომარაგების, მემბრანებამდე წინასწარი გაწმენდისა და რთული სამრეწველო ჩამდინარის დამუშავების სისტემებში გამოსაყენებლად. ტექნიკური გადაწყვეტები დაცულია შემმუშავებლის საპატენტო სტრატეგიის ფარგლებში. შედგენილობები, კომპონენტების თანაფარდობები, ტექნოლოგიური პარამეტრები, მომზადების რეჟიმები და ცალკეული ფუნქციური დანამატები ღია მასალებში არ ქვეყნდება.
მოგვიყევით ობიექტის შესახებ — ინჟინერი სამუშაო დღის განმავლობაში მოამზადებს სქემის გაანგარიშებას, სპეციფიკაციასა და კომერციულ შეთავაზებას.