LAURUS MBR — LAURUS ვერტიკალური ბიორეაქტორის განვითარების მიმართულება, რომელშიც გაწმენდილი წყლის აქტიური ლამისგან გამოყოფა მემბრანულ მოდულს ეკისრება. ბიოლოგიური გაწმენდის საფეხურები ერთი კორპუსის სიმაღლეზეა განლაგებული, მემბრანა კი დამამთავრებელ სტადიაზე მუშაობს და ბიომასას რეაქტორის შიგნით აჩერებს.
პლატფორმა LAURUS ბიოლოგიური გაწმენდის სტადიებს არა რამდენიმე ჰორიზონტალურ ავზში, არამედ ერთი ვერტიკალური კორპუსის სიმაღლეზე კრებს: ქვედა ზონები ჩამდინარე წყლის წინასწარ ბიოლოგიურ მომზადებასა და დენიტრიფიკაციას ეკუთვნის, შუა და ზედა ნაწილები — ორგანიკის აერობულ დაჟანგვასა და ნიტრიფიკაციას, ზედა ზონა კი გაწმენდილი წყლის ბიომასისგან გამოყოფას. მემბრანული მოდული ამ სქემაში ბოლო საფეხურს იკავებს.
დანიშნულებაა ჩამდინარე წყლების კომპაქტური გაწმენდა იქ, სადაც ნაკვეთი შეზღუდულია, ჩაშვების მოთხოვნები კი ჩვეულებრივზე მკაცრი: კერძო სახლები, სასტუმროები, საცხოვრებელი კომპლექსები, ტურისტული ობიექტები და მცირე წარმოებები. ვერტიკალური კორპუსის კომპაქტურობას მემბრანული მოდული ამატებს გაწმენდილი წყლისა და ლამის გამოყოფის უფრო მაღალ დონეს და აქტიური ბიომასის შენარჩუნებას რეაქტორის შიგნით და არა მის გარეთ.
კლასიკურ ჰორიზონტალურ სქემაში ზონები, კამერები და დამლექები ცალ-ცალკე დგას, და წყალი მათ გრძელი გზით გაივლის; სადგური მეტ ადგილს იკავებს, სამშენებლო და ტექნოლოგიური კვანძების რაოდენობა კი იზრდება. საფეხურებრივი სქემა ავზების ამ ჯაჭვს აშორებს, მაგრამ ბოლო სტადიას არ აუქმებს: გაწმენდილი წყლის ბიომასისგან გამოყოფა რჩება, და ვერტიკალურ კორპუსში ის ზედა ზონაზე მოდის.
დალექვა როგორც ამ გამოყოფის ხერხი მომუშავე გადაწყვეტაა, მაგრამ ერთდროულად რამდენიმე რამის მიმართ მგრძნობიარე: ლამის ხარისხის, ჰიდრავლიკური გადატვირთვების, ამოტივტივების, შეწონილის გატანისა და თავად დამლექი ზონის არასწორი მუშაობის მიმართ. ჩამოთვლილი ბოლო საფეხურს ეხება და იმას, რაც ლამს მასში ემართება, და არა კორპუსის ქვედა იარუსების ბიოლოგიას.
მემბრანულ შესრულებაში ფაზების გამოყოფას დამამთავრებელ სტადიაზე მოდული ასრულებს: გაწმენდილი წყალი მემბრანაში გაივლის, აქტიური ლამი კი ბიორეაქტორში რჩება. დაწმენდის ხარისხს მთლიანად აღარ განსაზღვრავს დამლექი ზონის მუშაობა, და ლამისა და შეწონილი ნაწილაკების გატანის რისკი მცირდება იმ სისტემებთან შედარებით, სადაც ეს მუშაობა გამოყოფის ერთადერთი მექანიზმია. ქვემოთ მდებარე საფეხურებს მემბრანა არ ცვლის.
ვერტიკალურ კორპუსთან შეთავსება სწორედ LAURUS MBR-ის საგანს ქმნის: კომპაქტურობას თავად საფეხურებრივი სქემა იძლევა, მემბრანული მოდული კი მას გაწმენდილი წყლისა და ლამის გამოყოფის უფრო მაღალ დონეს ამატებს. ორი ნაწილიდან არცერთი მეორის ამოცანას არ წყვეტს — კორპუსი ფაზების გამოყოფას არ აუმჯობესებს, მემბრანა კი დაკავებულ ფართობს არ ამცირებს. ამიტომაც ობიექტები, სადაც შეთავსება მოგებას იძლევა, ერთდროულად ორი პირობით აღიწერება.
მემბრანა აქტიურ ლამს ბიორეაქტორის შიგნით აჩერებს, და ეს მისი მეორე მოქმედებაა, დაწმენდისგან ცალკე: ბიომასა გაწმენდილი წყლის ნაკადთან ერთად არ მიდის, არამედ სისტემაში რჩება. ბიოლოგიური პროცესისთვის ეს მდგრადობის საკითხია — ის იმ რაოდენობის აქტიურ ბიომასას ეყრდნობა, რომლის შენარჩუნებაც სისტემამ შეძლო. მემბრანულ შესრულებაში გამოყოფასა და შენარჩუნებას ერთი და იგივე ელემენტი ასრულებს, თუმცა ეს სადგურისადმი ორი სხვადასხვა მოთხოვნაა.
სასტუმროზე, აპარტ-სასტუმროზე ან სეზონურ სახლზე დატვირთვა მკვეთრად იცვლება, და სადგურმა მდგრადობა არათანაბარი მოდინებისასაც უნდა შეინარჩუნოს. საქართველოს მთიან, სანაპირო და ტურისტულ რაიონებში გამწმენდი ნაგებობებისთვის ნაკვეთი ხშირად შეზღუდულია, ნაკადი კი სეზონზეა დამოკიდებული, და კონფიგურაცია ორივე პირობაზე ერთდროულად შეირჩევა. იმავე რიგში დგას მოქმედი სადგური, რომელიც ზღვარზე მუშაობს ან უკვე იძლევა ლამის გატანას.
დამხმარე ელემენტების შემადგენლობას პროექტი ადგენს: ბიოშემავსებელი, შიდა რეცირკულაცია, ცალკეული აერაცია, გახსნილი ჟანგბადის კონტროლი, დონისა და ხარჯის სენსორები. მართვა ავტომატიკაზე იკრიბება დისტანციური მონიტორინგით, ჟანგბადის, დონის, წნევისა და ხარჯის სენსორები კი SCADA-სთან იკვრება. ამ ელემენტებიდან არცერთი სქემაში სავალდებულოდ არ შედის — ეს ნაკრებია, რომლისგანაც კონფიგურაცია ობიექტისთვის იკრიბება.
მეორე მიმართულება მოქმედი გამწმენდი ნაგებობებია. მემბრანული გამოყოფა და ვერტიკალური სქემა განიხილება არა მხოლოდ როგორც ახალი სადგური, არამედ როგორც უკვე აშენებულის განახლების გზა, თუ ობიექტის გეომეტრია და მდგომარეობა ამის საშუალებას იძლევა. დათქმა აქ ფორმალური არაა: რეკონსტრუქცია არსებული კორპუსის გაბარიტებსა და მის მდგომარეობას ეხება და არა აღჭურვილობის შემადგენლობას.
LAURUS — SOLVIA-ს საკუთარი ტექნოლოგიური შემუშავება ჩამდინარე წყლების ბიოლოგიური გაწმენდის სფეროში, და პლატფორმას რუსეთში საპატენტო დაცვა აქვს. LAURUS MBR ამ პლატფორმის განვითარების მიმართულებადაა დასახელებული: მემბრანული მოდულები LAURUS ვერტიკალურ ბიორეაქტორებში გამოიყენება გაწმენდილი წყლის ბიომასისგან უფრო სრული გამოყოფისთვის. შიდა კონსტრუქციული გადაწყვეტები, საანგარიშო პარამეტრები და სქემის თავისებურებები ღია მასალებში არ ცხადდება, ამიტომ აქ არც კორპუსის ზომები და არც მემბრანული მოდულის პარამეტრები არ არის მოყვანილი.
მოგვიყევით ობიექტის შესახებ — ინჟინერი სამუშაო დღის განმავლობაში მოამზადებს სქემის გაანგარიშებას, სპეციფიკაციასა და კომერციულ შეთავაზებას.